E-Ticaret Sitesi Kurarken Yapılan 12 Kritik Hata

Bir e-ticaret sitesinin neden satış yapmadığını anlamak için genellikle siteyi açıp beş dakika gezinmek yeterli oluyor. Ürün sayfasında kargo ücreti yazmıyor, mobilde menü açılmıyor, ödeme adımında üye olmadan devam edilemiyor... Bu sorunların hiçbiri tek başına felaket değil; ama üç dört tanesi bir araya geldiğinde ziyaretçi sessizce sekmeyi kapatıyor ve siz neyin yanlış gittiğini hiç öğrenemiyorsunuz.

Aşağıdaki on iki hata, sıfırdan kurulan ya da yenilenen mağazalarda en sık karşılaştığımız sorunlar. Bir kısmı kurulumdan önce verilen kararlarla ilgili, bir kısmı tasarımla, bir kısmı da site yayına girdikten sonraki dönemle. Hepsinin ortak noktası şu: Sonradan düzeltmek, baştan doğru yapmaktan çok daha pahalıya geliyor.

1. Strateji ve Altyapı Planlamasında Yapılan Hatalar

En pahalı hatalar, daha tek satır kod yazılmadan yapılanlardır. "Önce siteyi açalım, gerisine sonra bakarız" yaklaşımı kulağa pratik gelir; fakat ne satacağınız, kime satacağınız ve nasıl büyüyeceğiniz belli olmadan seçilen her şey ileride yeniden ele alınmak zorunda kalır.

Hedef kitleyi tanımadan başlamak

"Herkes alabilir" diye düşünülen ürünler aslında belirli bir kişiye satılır. 25 yaşında, telefondan alışveriş yapan, hızlı kargo bekleyen bir müşteriyle; masaüstünden uzun uzun karşılaştırma yapan, faturalı alım isteyen bir işletme sahibinin beklentileri birbirinden çok farklıdır. Tasarım dili, fiyatlandırma, ödeme seçenekleri, hatta ürün açıklamalarının uzunluğu bu kişiye göre şekillenmelidir. Kurulumdan önce kendinize şu soruyu sorun: Bu siteden ilk siparişi verecek kişiyi bir paragrafla anlatabiliyor muyum?

Altyapıyı ihtiyaca değil, alışkanlığa göre seçmek

Bir tanıdığın kullandığı sistemi ya da en ucuz paketi seçmek sık yapılan bir kestirme. Oysa 50 ürünle başlayan bir butik mağaza ile bayilerine farklı fiyat göstermesi gereken bir toptancının ihtiyaçları aynı değildir. Küçük bir mağaza için özel yazılım gereksiz bir yük olur; tersine, standart dışı iş akışları olan bir işletmeyi hazır altyapının sınırlarına hapsetmek de büyümeyi frenler. Bu kararın ayrıntılarını hazır altyapı mı, özel yazılım mı yazısında tartıştık; hazır altyapı tarafındaysanız Ticimax mi IdeaSoft mu karşılaştırması da işinize yarayacaktır.

Bugünü düşünüp yarını planlamamak

Açılışta 30 ürün ve günde birkaç sipariş varken her şey yolunda görünür. Bir yıl sonra ürün sayısı 500'e çıktığında kategori yapısının dağıldığını, pazaryerlerine bağlanmak istediğinizde seçtiğiniz paketin entegrasyon desteklemediğini fark edebilirsiniz. Kurulum aşamasında "iki yıl sonra kaç ürün, kaç satış kanalı, kaç kişilik ekip" sorusuna kaba bir cevap vermek, ileride yaşanacak altyapı değişikliğini çoğu zaman önler.

2. Tasarım ve Kullanıcı Deneyimi Hataları

Ziyaretçi bir siteye girdiğinde ilk birkaç saniyede iki şeye karar verir: Burası güvenilir mi ve aradığımı burada bulabilir miyim? Tasarımın görevi bu iki soruya hızlıca "evet" cevabı verdirmektir. Güzel görünmek bunun bir parçasıdır ama tamamı değildir.

Kalabalık ve odaksız sayfalar

Ana sayfada yedi farklı slider, her köşede bir kampanya etiketi, üç farklı yazı tipi... Her şeyi aynı anda göstermeye çalışan sayfa, aslında hiçbir şeyi göstermez. Ziyaretçinin gözü nereye bakacağını bilemediğinde ilk tepki siteden çıkmaktır. İyi bir mağaza tasarımında her ekranın tek bir ana mesajı vardır ve geri kalan her şey o mesaja hizmet eder.

Mobili sonradan düşünmek

Mağazaların çoğunda ziyaretlerin büyük bölümü telefondan gelir; buna rağmen tasarım hâlâ masaüstü ekranda yapılıp onaylanır. Sonuç olarak telefonda okunmayan yazılar, parmakla isabet ettirilemeyen butonlar ve ekranın yarısını kaplayan pop-up'lar ortaya çıkar. Tasarımı onaylamadan önce mutlaka kendi telefonunuzda, mobil veri bağlantısıyla gezinin. Mobil tasarım yazımızdaki kontrol maddeleri burada iyi bir başlangıç noktası olur.

Uzun ve sürprizli ödeme süreci

Sepete ürün ekleyen kişi satın almaya en yakın kişidir; onu kaybetmek en acı kayıptır. Zorunlu üyelik, gereksiz form alanları ve ancak son adımda ortaya çıkan kargo ücreti, ödeme sayfasında vazgeçmenin en yaygın sebepleridir. Misafir alışveriş seçeneği sunmak ve kargo ücretini ürün sayfasında göstermek, tek başına fark edilir bir iyileşme sağlar. Bu konuyu sepet terkini azaltma yazısında madde madde ele aldık.

3. SEO ve Teknik Performans Hataları

Reklamla gelen ziyaretçi, reklamı durdurduğunuz anda gelmeyi bırakır. Arama motorlarından gelen trafik ise bir kez kazanıldığında yıllarca çalışır. Bu yüzden SEO, site yayına girdikten sonra eklenen bir "ekstra" değil, kurulumun parçası olmalıdır.

SEO'yu sonraya bırakmak

Kategori isimleri, adres (URL) yapısı ve sayfa başlıkları kurulum sırasında belirlenir. Bunlar müşterilerin gerçekten aradığı ifadelere göre seçilmezse, site yayına girdikten sonra değiştirmek hem iş yükü hem de sıralama kaybı demektir. Örneğin "Ürünler / Grup 3" gibi bir kategori adı yerine "Pamuklu Nevresim Takımları" kullanmak, hem müşteri hem de Google için çok daha anlamlıdır. Ticimax kullanıyorsanız Ticimax SEO rehberi, IdeaSoft kullanıyorsanız IdeaSoft SEO kontrol listesi bu ayarları adım adım gösterir.

Yavaş açılan sayfalar

Telefonla çekilip olduğu gibi yüklenen 5 MB'lık ürün fotoğrafları, kimsenin kullanmadığı ama sayfaya yüklenmeye devam eden eklentiler, otomatik oynayan videolar... Her biri birkaç saniye ekler. Ziyaretçi bu saniyeleri beklemez; Google da yavaş sayfaları daha az öne çıkarır. Hızla ilgili en sık görülen nedenleri ve ölçüm yöntemini web sitesi hızı yazımızda anlattık.

Tedarikçi açıklamalarını kopyalamak

Aynı ürünü satan on mağazanın on'unda da aynı açıklama varsa, Google'ın sizin sayfanızı öne çıkarması için bir sebebi kalmaz. Üstelik tedarikçi metinleri çoğu zaman teknik özellik listesinden ibarettir; müşterinin "bu ürün benim işime yarar mı" sorusuna cevap vermez. Her ürün için sıfırdan uzun bir metin yazmak gerekmez, ama en çok satan ürünlerden başlayarak açıklamaları özgünleştirmek ciddi fark yaratır. Nasıl bir yapı kurabileceğinizi ürün açıklaması nasıl yazılır yazısında örnekledik.

4. Dijital Pazarlama ve Dönüşüm Stratejisi Hataları

Site yayına girdi, kargo anlaşması yapıldı, ödeme sistemi çalışıyor. Bu noktada pek çok işletme beklemeye başlar. Oysa yeni açılmış bir mağazayı kimse tanımaz; ziyaretçiyi getirmek ve gelen ziyaretçiden öğrenmek, kurulum kadar emek ister.

Planı olmayan reklam harcaması

"Biraz reklam verelim, bakalım ne olacak" yaklaşımı genellikle bütçenin hızla erimesiyle sonuçlanır. Hangi ürünün reklamı verileceği, hangi kitleye gösterileceği ve kabul edilebilir bir satış maliyetinin ne olduğu önceden belirlenmelidir. Küçük bir bütçeyle, tek bir ürün grubunda başlayıp sonuçlara göre genişlemek çok daha sağlıklıdır. İlk siparişleri almak yazımızda bu başlangıç dönemini ayrıntılı anlattık.

Ölçmeden karar vermek

Hangi reklamın satış getirdiğini, ziyaretçilerin hangi sayfada siteden çıktığını, sepete ekleyip ödemeye geçmeyenlerin oranını bilmeden yapılan her değişiklik bir tahmindir. Analytics ve dönüşüm takibi siteyle birlikte kurulmalı ve ilk günden doğru çalıştığı kontrol edilmelidir. Neyin, nasıl ölçüleceğini dönüşüm takibi yazısında topladık.

Siteyi bir kez yapılıp biten iş sanmak

En başarılı mağazalar, yayına girdikleri günkü hâllerinden çok farklı görünür. Çünkü her ay küçük şeyleri değiştirir ve sonuca bakarlar: Ürün sayfasındaki buton metni, kampanya bandının yeri, kategori sıralaması... Bu küçük denemeler tek tek önemsiz görünür; ama bir yılın sonunda dönüşüm oranında belirgin bir fark yaratır. Bunu yapabilmek için de önceki maddede bahsettiğimiz ölçüm altyapısının doğru kurulmuş olması gerekir.

Kuruluma Başlamadan Önce Kendinize Sormanız Gerekenler

Bu hataların neredeyse hepsi, kurulumdan önce birkaç saat ayırıp düşünülerek önlenebilir. Ajansla, serbest çalışan bir geliştiriciyle ya da kendi başınıza ilerleyecek olun, aşağıdaki sorulara yazılı cevap vermek süreci baştan sona kolaylaştırır:

• İlk müşterim kim, siteye büyük ihtimalle hangi cihazdan girecek?
• Bir yıl sonra kaç ürün ve hangi satış kanalları (pazaryeri, mağaza, bayi) olacak?
• Kargo ücretini nasıl göstereceğim, ücretsiz kargo sınırım ne olacak?
• Müşteriler beni Google'da hangi kelimelerle arayacak?
• İlk üç ayda pazarlamaya ne kadar bütçe ayırabilirim?
• Satışları ve ziyaretçi davranışını hangi araçlarla takip edeceğim?

Bu listeyi doldurduğunuzda elinizde aslında bir proje özeti olur ve teklif alırken de karşılaştırmayı çok daha sağlıklı yaparsınız. Sitenizi bu adımları birlikte planlayarak kurmak isterseniz e-ticaret sitesi kurulumu hizmetimize göz atabilir, bütçe tarafını netleştirmek için e-ticaret sitesi maliyeti yazısını okuyabilirsiniz.